Gram Negatif Bakterilerin İdentifikasyonu

Tüm gram negatif bakteriler, mikroskopta genellikle pembe renkli küçük çubuklar şeklinde görünürler.

Gram negatif bakterilerin tür tespitinde başvurulabilecek 5 yol vardır:

1. Karbonhidrat fermentasyon testi
2. SIM Test (Hidrojen-Sülfit, İndol, Motility (Hareket))
3. Sitrat testi
4. Phenylalanine Deaminase (PA)Testi
5. Ürease Testi

Gram negatif bakteriler genellikle, Mac Conkey Agar’da kültüve edilirler. Bu besiyeri, gram-pozitif bakterileri inhibe etmek amacıyla safra tuzları ve kristal viole içermektedir. Yine agarın içindeki laktoz ve nötral red boyası, pH değişikliğini gösterir. Laktoz pozitif koloniler, kırmızı-pembe görünür.

 

Karbonhidrat Fermentasyon Testi:

· Genellikle pH indikatörü olarak fenol red içeren bir brot ile yapılır

· Bu brotlar Phenol Red Broth veya Lactose Red Broth olabilir.

· Mikrorganizmanın karbonhidratı fermente etmesi sırasında oluşan gaz çıkışını gözlemleyebilmek için, test tüplerinin içine Durham tüpleri de konulmuş olmalı.

· Mikroorganizmanın laktozu glukoza ve galaktoza çevirebilmesi için beta-galaktosidaz içermesi gereklidir.

· Organizma basit şekerleri fermente ettiğinde, asidik son ürünler ortaya çıkar. Bunlar daha düşük pH değerlerindedirler ve brotun rengini sarıya değiştirirler.
 
Test sonucunda:

1. Negatif : Kırmızı brot – fermentasyon yok

2. A/G Pozitif: Asit ve Durham tüplerinde gaz çıkışı var ve brotun rengi sarıya dönmüş

3. Asit pozitif: Besiyerinin rengi sarıya dönmüş; fakat gaz çıkışı yok.
 
SIM Testi:

· Öze ile alınan kültür SIM Agar’a direkt batırma yoluyla inokule edilir.

· SIM Medium, aminoasitleri metabolize edebilen mikroorganizmaların tespitinde kullanılır.

· SIM medium ile 3 ayrı test yapılır

>>> Hidrojen Sülfit (H₂S)

Cystamin ve Metathiamine sülfür içerir. Organizma bunları metabolize edebilirse, hidrojen oluşumu gerçekleşir.§ Agardaki kurşun nitrat hidrojen sülfiti tutar, kurşun sülfit oluşumuna bağlı olarak siyah bir çökelme meydana gelir. Hidrojen sülfit pozitif durumlarda agar, siyah renk alır.

Negatif durumda, besiyeri renginde değişiklik olmaz.

>>>İndol

Aromatik aminoasit triptofan, besiyeri içerisinde bulunmaktadır. Bakteri bu amino grup molekülünü ve indolü kırabilirse, test pozitif sonuç verir.

Bakteri gelişmesini tamamladıktan sonra, Kovac’s ayıracı indol ile reaksiyona girecek ve tüp yüzeyinde parlak kırmızı bir halka oluşturacaktır.

Test negatif ise, kovac’s ayıracı eklendiğinde renkte bir değişiklik olmaz.

>>> Motility (Hareket)

Organizma hareketliyse, ekim hattının dışına taşar ve mediumda bulanıklık oluşturur.

Eğer hareket negatifse, üreme, ekimin yapıldığı hat üzerinde kalır.
 
Sitrat Testi:

Tüpte yatık agar şeklinde hazırlanmış, yeşil renkli sitrat agarın yüzeyine bakteri ile eğik çizme ekimi yapılır.

Sitrat Agar, bir trikarboksilik asit olan sitrik asit ve Brom Cresol Agar içerir.

Sitrat permeazlı bakteriler sitrik asidi yükseltgeyerek alkalin son ürün oluşumuna yol açarlar. Bu da pH değişikliğine yol açarak, besiyerinin rengini maviye çevirir.

– Test pozitifse, renk maviye döner.
– Test negatifse, besiyeri yeşil kalır.
 
Phenylalanine Deaminase (PA) Testi:

Bakteri kültürü yatık agar yüzeyine sürülür.

Phenylalanine aromatik bir aminoasittir.

Eğer bakteri phenylalanine deaminase’ı tutarsa, amino grubu uzaklaştırabilir; geriye phenylpyruvic asit kalır.

Testi tamamlamak için, agar yüzeyine %5’lik ferik klorid solusyonu eklenir.

Eğer test pozitifse, agar yüzeyi zeytin yeşiline döner.

Eğer test negatifse, herhangi bir değişiklik olmaz.

Proteus ailesi üyeleri bu teste genellikle pozitif sonuç verirler.
 
Urease Testi:

Test için kullanılan medium, düşük konsantrasyonda fenol red indikatörü içeren, turuncu renkli Urea Broth’dur.

Normalde zehirli bir madde olan üre, aminoasit metabolizmasının en son ürünüdür. Bazı organizmalar ürease içerebilirler; bu da üreyi, karbondioksit ve ammonia formunda parçalamalarını sağlar. Ammonia su ile reaksiyona girerek ammonium hydroxide oluşturur.

Eğer test pozitifse, ammonium hydroxide oluşumuna bağlı olarak, brot kırmızı renk alır.

Eğer sonuç negatifse, brotun kendi rengi olan turuncu renk değişmez.

Tahlillerde Kullanılan Terimler

 

-CA: Kalsiyum

Endokrin ve metabolik bozuklukların değerlendirilmesinde kullanılır. Ayrıca kemik için de önemlidir. Kemik metastazları, akromegali gibi durumlarda kalsiyum düzeyi artarken D vitamini eksikliği, magnezyum eksikliği, kronik böbrek yetmezliği gibi durumlarda kalsiyum düzeyi azalır.

-PHOS: Fosfor

Fosfor metabolizmasının ve kalsiyum-fosfor dengesinin değerlendirilmesinde kullanılır. Böbrek yetmezliği ve akromegali gibi durumlarda fosfor düzeyi artarken D vitamini eksikliği ve kusma gibi durumlarda fosfor düzeyi azalır.

-UREA: Üre

Böbrek fonksiyon testlerinden biridir. Protein metabolizmasının değerlendirilmesinde kullanılır. Düz tüpün yanı sıra 24 saatlik ya da spot idrar ile de çalışılabilir. Yüksek proteinli diyet gibi durumlarda üre düzeyi artarken düşük proteinli diyet, gebeliğin son dönemleri ve ağır karaciğer hastalıkları gibi durumlarda üre düzeyi azalır.

-GLU: Glikoz

Karbonhidrat metabolizmasının değerlendirilmesinde kullanılır. Açlık kan şekeri olarak ölçülür.

-TP: Total Protein

Böbrek ve karaciğer hastalıklarının takibinde kullanılır. Kronik karaciğer hastalıkları ve yanık gibi durumlarda total protein düzeyi azalır.

-HB: Hemoglobin

Anemi, kan kaybı vb. durumların değerlendirilmesinde kullanılır. Egzersiz, yanık, aşırı kusma ve yüksek rakım gibi durumlarda hemoglobin miktarı artarken anemi gibi durumlarda miktarı azalır.

-UA: Ürik Asit

Gut ve diğer pürin metabolizma bozukluklarının tanı ve takibinde kullanılır. Gut, böbrek yetmezliği, lösemi ve ağır egzersiz gibi durumlarda ürik asit düzeyi artar.

-BİL-D: Bilirubin (Direk)

Karaciğer ve safra kesesi fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılır.

-BİL-T: Bilirubin (Total)

Karaciğer ve safra kesesi fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılır.

-ALT: Alanin Aminotransferaz

Karaciğer fonksiyon testlerinden biridir. Karaciğer hastalıkları, kas zedelenmeleri, akut ve böbrek yetmezliği gibi durumlarda ALT düzeyi artar.

-AST: Aspartat Aminotransferaz

Bütün vücut dokularında bulunmakla beraber, karaciğer, kalp ve iskelet kası en çok bulunduğu dokulardır. Herhangi bir nedene bağlı olarak karaciğer hücre zedelenmesi veye hasarı, kalp ve iskelet kası travması, kalp yetmezliği ve ağır egzersiz gibi durumlarda miktarı artar.

-ALP: Alkalen Fosfataz

Karaciğer, safra kesesi ve kemik dokusuna bağlı hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılır. Siroz, gebelik ve çocukların büyüme dönemlerinde ALP düzeyi artar.

-LDH: Laktat Dehidrogenaz

Kalp ve karaciğer hastalıklarının tanısında kullanılır. Orak hücre anemisi ve lenfoma gibi durumlarda miktarı artar.

-CK-MB: Kreatin Kinaz (CK)

İskelet ve kalp kasında dejenerasyona yol açan durumların değerlendirilmesinde kullanılır. Ağır egzersiz, gebeliğin son dönemleri ve doğum gibi durumlarda miktarı artar.

-AMYL: Amilaz

Pankreas fonksiyon testlerinden biridir. Alkol kullanımı miktarını artırırken pankreas yetmezliği amilaz düzeyini azaltır.

-TG: Trigliserid

-FE: Demir

Her türlü anemi, demir eksikliği ve demir zehirlenmesinin değerlendirilmesinde kullanılır. Demir eksikliği anemisi gibi durumlarda demir düzeyi azalır.

-Sodyum:

Elektrolit ve su dengesinin değerlendirilmesinde kullanılır.

-Potasyum:

Elektrolit ve asit-baz dengesinin değerlendirilmesi ile böbrek fonksiyonlarının takibinde kullanılır. Trombositoz, lösemi, hemoliz, doku hasarı, akut böbrek yetmezliği, ağır egzersiz ve şok potasyum düzeyini artırırken kronik açlık ve kusma ise düşürür.

-Klorür:

Elektrolit dengesi ve asit-baz ile su metabolizmasının değerlendirilmesinde kullanılır. Aşırı kusma gibi durumlarda miktarı azalır.

-Magnezyum:

Mg metabolizması ve elektrolit dengesinin değerlendirilmesi ile gebelikte hipertansiyon (preeklampsi) tedavisi uygulanan hastaların takibinde kullanılır. Gebelikte Mg düzeyi düşer.

-Kreatinin:

Böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılır. Böbrek hastalıkları ve şok kreatinin düzeyinin artırır.

-Kreatinin Klerensi:

Böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesinde ve böbrek hastalıklarının takibinde kullanılır. Burada ise böbrek hastalıkları ve şok kreatinin klerensi düzeyini azaltır.

-AKŞ: Açlık Kan Şekeri

Karbonhidrat metabolizmasının değerlendirilmesinde kullanılır.

-TKŞ: Tokluk Kan Şekeri

Genelde yemeğin 2. saatinde bakılır.

-OGTT ve OGL: Şeker yüklemeleri

-Albumin:

Kan onkotik basıncı hakkında bilgi verir.

-GGT: Gama Glutamil Transferaz

Karaciğer fonksiyon testlerinden biridir. Alkol ve ilaçların karaciğer üzerine toksik etkisini takip etmede kullanılır.

-Lipaz:

Pankreas fonksiyon testlerindendir.

-TK: Total Kolesterol

-HDL-K: HDL Kolesterol

Koroner kalp hastalığı riskinin değerlendirilmesinde kullanılır.

-LDL-K: LDL Kolesterol

Koroner kalp hastalığı riskinin değerlendirilmesinde kullanılır.

-VLDL-K: VLDL Kolesterol

Lipit metabolizmasının değerlendirilmesinde kullanılır.

-DBK: Demir Bağlama Kapasitesi

Serum demir düzeyinin değerlendirilmesinde kullanılır.

Plazmada demir transportunu sağlayan major proteindir. Demir eksikliği anemisi, gebelik ve östrojen kullanımında transferin düzeyi artar.