Sodyum Hipoklorit Üretimi ve Deney Metotları

Suların dezenfeksiyonunda, tekstil sanayinde ve temizlik işlerinde kullanılan sodyum hipoklorit, soğukta 27 °C’den düşük sıcaklıklarda klor gazının sodyum hidroksit çözeltisine etkisi sonucu üretilir.

2NaOH + Cl2 —> NaClO + NaCl + H2O
Reaksiyon denkleminde görüldüğü gibi, kullanılan klorun ancak yarısı hipoklorit şekline geçmektedir. Fakat hipokloritler, klordan üstün bir oksidasyon gücüne sahiptirler. Klor gazı ise, sodyum klorürün elektrolizi ile elde edilir. Sodyum hipoklorit içerdiği aktif klor miktarına göre değer kazanmaktadır. Bugün endüstride üretilen ve hipo olarak bilinen maddenin aktif klor miktarı min. 110 g/L, çamaşır suyu olarak satılan maddenin aktif klor miktarı ise min. 40 g/L’dir.

1. Sodyum Hipokloritte Aktif Klor Miktarı Tayini
Analizi yapılacak örnekten içerdiği aktif klor miktarına göre, 110 g/L ise 25 ml, 250 ml’lik balon jojeye alınır ve su ile işaret çizgisine kadar tamamlanır. 250 ml’lik bir erlen içine 50 ml su, 10 ml derişik asetik asit ve 1-2 g KI konur ve çözülür. Bunun üzerine balon jojeden 25 ml hazırlanmış numuneden ilave edilir ve hemen 0,1 N sodyum tiyosülfat ile titre edilir. İndikatör olarak nişasta çözeltisi kullanılır. Mavi rengin kaybolması dönüm noktasıdır. Sonuç g/L aktif klor olarak hesaplanır.

2. Sodyum Hipokloritte Sodyum Hidroksit ve Sodyum Karbonat Tayini
25 ml deney numunesi 250 ml’lik bir erlene alınır ve belli bir hızla karıştırılarak yavaş yavaş 60 g/L hidrojen peroksit ilave edilir (Reaksiyon çok hızlı olursa soğuk su katılarak reaksiyon yavaşlatılır.). Kabarcık çıkışı tamamlanınca, hidrojen peroksitin tümü bozuluncaya kadar çözelti kaynatılır. Oda sıcaklığına soğutulur ve 10 ml 100 g/L’lik baryum klorür çözeltisi ve 2-3 damla fenolftalein çözeltisi katılır ve renk kaybolana kadar 0,1 N HCl ile titre edilir. Kullanılan HCl miktarı okunur (S1) sonra aynı erlene birkaç damla metiloranj çözeltisi katılır ve 0,1 N HCl ile titre edilir. Renk dönümü sarıdan hafif pembe olacaktır. Kullanılan HCl miktarı okunur (S2).

Hesaplama: Sodyum hipokloritin içermiş olduğu sodyum hidroksit ve sodyum karbonat g/L olarak hesaplanır. Burada S1 sodyum hidroksit için harcanan asit miktarını, S2– S1 ise sodyum karbonat için harcanan asit miktarını verir.

3. Toplam Klor Tayini

Reaktifler:
· Nitrik asit çözeltisi: (1+1)’lik 1 hacim konsantre nitrik asit (d=1,42), 1 hacim suya ilave edilir.
· Gümüş nitrat çözeltisi: 0,1 N ayarlı
· Amonyum tiyosiyanat çözeltisi: 0,1 N ayarlı
· Hidrojen peroksit: % 3’lük (v/v)
· Demir (III) amonyum sülfat çözeltisi: %10’luk

İşlem: Pipetle alınan 10 ml numune 100 ml’lik ölçülü balona aktarılarak su ile işaretine kadar seyreltilir. Bu çözeltiden 10 ml alınır, 250 ml’lik erlene konur, 30-40 ml H2O2 ilave edilir ve gaz çıkışı sona erene kadar beklenir. Ortam HNO3 ile asitlendirilir, 1-2 ml demir (III) amonyum sülfat çözeltisi ve bütün klorürü çöktürecek miktarda AgNO3 çözeltisi ilave edilir (AgCl’nin çökmesini kolaylaştırmak için 1-2 ml dietileter ilave edilebilir.). AgNO3‘ün fazlası amonyum tiyosiyanat çözeltisi ile geri titre edilir.

Hesaplama ve sonuçların gösterilmesi: Numunedeki toplam klor, % (m/v) olarak, aşağıdaki formül ile hesaplanır.

% Toplam klor = (V1-V2)N x 0,03545 x 100

Burada;
V1: Kullanılan AgNO3 hacmi (ml)
V2: Kullanılan NH4SCN hacmi (ml)
N : AgNO3‘ün molaritesi dir.

Boya Yapımında Kullanılan Maddeler

Boya, vernik ve bunun gibi sentetik reçineler diye adlandırabileceğimiz maddeler, kimya mühendisliğinin temel branşlarından bir tanesine girer. Sentetik reçinelerin baslıca 4 tane ana bileşeni vardır. Bunlar;

– Solventler,
– Bağlayıcılar,
– Pigmentler,
– Katkı maddeleri.

Bunlara kısaca değinelim.

Solventler: Bildiğimiz inorganik ve organik solventler.

Bağlayıcılar: Bunlar boyanın ve verniğin ana maddesidir diyebiliriz. Yüzeye sürüldüğü vakit solventin uçmasından sonra maddelerin hem birbirlerine hem de sürüldükleri yüzeye yapışmasını sağlayan reçinelerdir. Örnek verecek olursak poliuretan, epoksi reçineler, silikon bazlı reçineler, akrilik reçineler ve inorganik silikat bazlı reçineler bağlayıcılar grubuna girer.

Pigmenetler: Bunlar çok ufak parçalara ayrılmış granüler haldeki katı parçacıklardır. Boya ve verniğe renk vermek amacı ile kullanılırlar. Bağlayıcılar ve diğer solventler içinde çözünmezler. Bunlar genelde silika bazlı olurlar. Örnek verecek olursak baryum sülfat, talk (pudradaki gibi) ve diğer silika bazlı pigmentler.

Dolgu Maddeleri: Katkı maddeleri veya bir baska deyişle “aditifler” malzemenin saklanması, korunması ve sürülen yüzeye farklı şekilde istenilen özelliklerde uygulanabilirliliği ile alakalı maddelerdir. Mesela ağustos ayının sıcağında Mısır’a gönderilen polyester reçinenin sıcaktan jelleşme riskine karşı kullanılan hidrojen peroksit buna bir örnektir. Katkı maddeleri, diğer maddelere nispeten çok az yüzdede kullanılırlar. Kullanım amaçları ise;

– Islatma/dağılma özellikleri,
– Çökelme özellikleri,
– Jelleşme özellikleri,
– Kuruma özellikleri,
– Kalıplanma özellikleri,
– İğne başı oluşturmama özelliği,
– Çizilmezlik özellikleri

olarak sıralanabilinir.

İnanılmaz Renk Değişim Reaksiyonu – Oscillating Color Change Reaction





Video’nun İngilizce Açıklaması:
Check out this experiment and many others at – The Oscillating Clock Reaction is one of the most incredible science and chemistry experiments you’ll ever see! In a remake of the famous “Briggs-Rauscher reaction” watch as this clear solution suddenly turns to amber, then blue-purple and then back to a clear colorless solution again. Watch as it repeats the color cycle over and over again! But that’s not all… This kit comes with 6 different experiments to do multiple times, complete with instructions. It’s truly…Incredible!